پیرایش پینه و هایپرکراتوز
پیرایش پینه یعنی برداشتن کنترل شده بافت شاخی مرده تا حدی که فشار برداشته شود و بافت زنده دست نخورده بماند. معیار توقف، رنگ و بافت است نه درد: با دیده شدن بافت صورتی، کار متوقف میشود. بدون یافتن و اصلاح علت فشار، پینه در همان نقطه بازمی گردد.
ارزیابی و مراقبت این عارضه در همین مرکز انجام میشود.
این صفحه آموزشی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمیگیرد.
پیرایش پینه، برداشتن کنترل شده بافت شاخی مرده تا حدی است که فشار برداشته شود و بافت زنده دست نخورده بماند. این صفحه انتخاب ابزار، عمق مجاز، تفاوت پینه با میخچه و زگیل، و نقاط توقف را برای اعضا شرح میدهد؛ و توضیح میدهد چرا برداشتن پینه بدون یافتن علت فشار، کار نیمه تمام است.
این بخش برای اعضا نوشته شده و شامل 6 قسمت است: ارزیابی پیش از پیرایش، توالی پیرایش، انتخاب ابزار و تنظیمات، علت یابی: بدون این، جلسه ناتمام است، بیمار پرخطر، نقطه توقف.
برای دانشآموختگان دوره رایگان است.نشانههای هشدار — همین امروز به پزشک مراجعه کنید
- نقطه تیره، نرمی یا ترشح زیر پینه.
- قرمزی گسترش یابنده یا گرمی موضعی.
- بوی بد از ناحیه.
- ضایعهای که با پیرایش صحیح ماهها بهبود نمییابد.
- پینه دردناک در بیمار دیابتی با نوروپاتی.
تشخیص افتراقی — با چه چیزی اشتباه میشود
- میخچه سخت: هسته متمرکز با درد نقطهای؛ پیرایش آن تکنیک متفاوتی دارد.
- زگیل کف پا: خطوط پوستی قطع میشوند و نقاط سیاه دیده میشود؛ ویروسی است و مدیریت نمیشود.
- زخم زیرشاخی در دیابت: زیر پینه پنهان است و با نقطه تیره یا نرمی خود را نشان میدهد.
- کارسینوم وروکوز: ضایعه مقاومی که سالها به عنوان زگیل یا پینه مدیریت شده و بهبود نیافته.
ارجاع — به چه کسی و چرا
زخم زیر پینه، ضایعه مقاوم و هر یافته مشکوک به زگیل یا بدخیمی ارجاع میشود؛ کارسینوم وروکوز کف پا سالها به عنوان زگیل مقاوم مدیریت میشود و آن تاخیر گران است. در بیمار دیابتی، هر زخم زیرشاخی به تیم پای دیابتی ارجاع میشود. الگوی پینه که ریشه ساختاری دارد — کف پای گود، هالوکس والگوس دردناک، اختلاف طول اندام — نیازمند ارزیابی ارتوپدی یا ارتزی است، چون تا وقتی توزیع بار اصلاح نشود، پیرایش فقط مدیریت علامت است.
مراقبت خانگی
- هر شب کرم اوره دار روی کف و پاشنه بزنید و لای انگشتان را خالی بگذارید.
- از تیغ، تیزبر و سنگ پای مشترک استفاده نکنید.
- کفش با کف سفت و جعبه انگشتی پهن بپوشید.
- اگر پینه دردناک شد یا نقطه تیره دیدید، منتظر جلسه بعد نمانید.
- جوراب بدون درز ضخیم بپوشید و روزانه عوض کنید.
پیشگیری
- اصلاح کفش، که تنها عامل قابل تغییر فوری است.
- توزیع بار مناسب با کفی یا ارتز در صورت تجویز.
- مرطوب نگه داشتن پوست کف پا.
- کاهش وزن در صورت لزوم.
- مراجعه منظم پیش از اینکه پینه دردناک شود.
پرسشهای پرتکرار
چرا پینه پای من دوباره برمی گردد
چون پینه نتیجه فشار است، نه علت آن. اگر فقط بافت شاخی برداشته شود و نقطه فشار همان بماند، پوست دقیقاً در همان نقطه دوباره ضخیم میشود. علت معمول، کفش نامناسب، شکل انگشتان، افتادگی قوس عرضی یا الگوی راه رفتن است. جلسهای که علت را پیدا نکند، فقط راحتی چند هفتهای میخرد.
پیرایش پینه درد دارد
نه. کار روی بافت شاخی مرده انجام میشود که عصب ندارد. بیشتر مراجعان بلافاصله احساس سبکی و کاهش درد دارند، چون فشار جسم سخت برداشته شده است. اگر حین کار درد احساس شد، یعنی مرز بافت زنده نزدیک است و کار باید همان جا متوقف شود.
میتوانم پینه را با سنگ پا یا تیغ خودم بردارم
سنگ پا برای نازک کردن بسیار سطحی و شخصی قابل قبول است، اما تیغ و تیزبر خانگی خیر. مرز بافت مرده و زنده با چشم غیرمسلح و در پای خودتان قابل تشخیص نیست و نتیجه معمول، زخم است. اگر دیابت، نوروپاتی یا گردش خون ضعیف دارید، هیچ ابزار برندهای در خانه نباید به پای شما نزدیک شود.
چطور بفهمم پینه است یا زگیل
به خطوط پوستی نگاه کنید. روی پینه، خطوط ریز پوست از روی ضایعه عبور میکنند؛ روی زگیل، این خطوط قطع میشوند و اغلب نقاط سیاه ریز دیده میشود. درد هم فرق دارد: پینه با فشار مستقیم درد میگیرد، زگیل با فشردن از دو طرف. زگیل ویروسی است و در این مرکز مدیریت نمیشود.
- تاریخ انتشار
- آخرین بهروزرسانی
- آخرین بازنگری
- — مهشید حسینی
منابع
- International Working Group on the Diabetic Foot (IWGDF), Guidelines on the prevention of foot ulcers in persons with diabetes, 2023
- Farndon L et al. Clinical audit of core podiatry treatment in the NHS. Journal of Foot and Ankle Research
- Freeman DB. Corns and calluses resulting from mechanical hyperkeratosis. American Family Physician