تامپوناد و برداشت اسپیکول
اسپیکول تکه باریکی از صفحه ناخن است که پس از کندن ناخن در شیار کناری جا میماند و با رشد ناخن بافت نرم را سوراخ میکند. تا برداشته نشود، ناخن فرورفته مدام برمیگردد. تامپوناد نیز فاصلهانداز موقتی است که پس از پاکسازی شیار، فشار لبه ناخن را برمیدارد.
ارزیابی و مراقبت این عارضه در همین مرکز انجام میشود.
این صفحه آموزشی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمیگیرد.
اسپیکول، تکه باریک و تیزی از صفحه ناخن است که در شیار کناری باقی میماند و بافت نرم را سوراخ میکند؛ تامپوناد، قرار دادن یک فاصلهانداز بین لبه ناخن و بافت نرم است تا فشار برداشته شود. این صفحه هر دو تکنیک، انتخاب ماده، مدت ماندگاری و مرز آن با اقدام پزشکی را برای اعضا شرح میدهد.
این بخش برای اعضا نوشته شده و شامل 6 قسمت است: برداشت اسپیکول، گامبهگام، تامپوناد، گامبهگام، انتخاب ماده، بیمار پرخطر، خطاهای رایج، نقطه توقف.
برای دانشآموختگان دوره رایگان است.نشانههای هشدار: همین امروز به پزشک مراجعه کنید
- چرک یا ترشح بدبو در شیار کناری.
- قرمزی که از انگشت فراتر میرود یا خط قرمز به سمت ساق.
- تب یا بی حالی همراه با درد انگشت.
- بافت گرانوله خونریزیدهنده.
- بیمار دیابتی با هر ترشح یا زخم اطراف ناخن.
تشخیص افتراقی: با چه چیزی اشتباه گرفته میشود
- پارونیشیای حاد بدون اسپیکول: التهاب اطراف ناخن با منشا کندن کوتیکول؛ برداشت اسپیکول موضوعیت ندارد.
- بافت گرانوله: بافت گوشتی قرمز که به تماس خونریزی میکند؛ نه برداشته میشود نه سوزانده.
- اگزوستوز زیرناخنی: علت درد استخوانی است و برداشت اسپیکول کمکی نمیکند.
- زگیل اطراف ناخن: ضایعه ویروسی و خارج از محدوده این مرکز.
ارجاع: به چه کسی و چرا
با هر نشانه عفونت، یعنی چرک، ترشح بدبو، قرمزی گسترشیابنده یا تب، کار متوقف میشود و مراجع همان روز به پزشک ارجاع داده میشود. بافت گرانوله دستکاری نمیشود و ارجاع میخواهد. عود سریع پس از دو دوره کامل مدیریت محافظهکارانه یعنی پرونده باید برای بررسی گزینههای قطعی، که کار پزشک است، ارجاع شود. در بیمار دیابتی آستانه ارجاع پایینتر است، چون یک زخم کوچک کنار ناخن میتواند سرآغاز یک عفونت جدی پا باشد.
مراقبت خانگی
- ناخن را صاف کوتاه کنید و هرگز گوشهها را نکنید.
- تا جلسه بعد، تامپوناد را خودتان برندارید و جابجا نکنید.
- پا را خشک نگه دارید و جوراب را روزانه عوض کنید.
- اگر تامپوناد خیس شد یا بیرون آمد، مراجعه کنید.
- کفش با فضای کافی نوک بپوشید تا فشار روی لبه ناخن نیاید.
- هر ترشح، بو یا درد ضرباندار را همان روز گزارش کنید.
پیشگیری
- کوتاه کردن صاف ناخن با ناخن گیر مناسب، نه کندن.
- پرهیز از تلاش خانگی برای بیرون آوردن لبه ناخن با سوزن یا قیچی.
- کنترل تعریق پا.
- کفش با جعبه انگشتی پهن.
- مراجعه منظم برای پاکسازی شیار در ناخنهای مستعد.
پرسشهای پرتکرار
اسپیکول چیست
اسپیکول تکه باریک و تیزی از صفحه ناخن است که وقتی ناخن کنده یا پاره میشود در عمق شیار کناری جا میماند. با رشد ناخن جلو میآید و بافت نرم را سوراخ میکند. علت اصلی این است که مشکل چند هفته خوب میشود و دوباره برمیگردد؛ تا وقتی این تکه برداشته نشود، هیچ پمادی چرخه را متوقف نمیکند.
پنبه گذاشتن زیر ناخن درست است
به شرطی که شیار ابتدا پاک و خشک شده باشد و مقدار ماده حداقل باشد. پنبه خشک روی شیار کثیف، رطوبت و باکتری را حبس میکند و وضعیت را بدتر میکند. همچنین باید تاریخ تعویض مشخص باشد؛ مادهای که هفتهها در شیار بماند خودش تبدیل به مشکل میشود.
چرا خودم نمیتوانم اسپیکول را دربیاورم
چون دیده نمیشود. اسپیکول زیر لبه چین کناری پنهان است و بدون بزرگ نمایی و ابزار مناسب، کاری که انجام میدهید کاوش کور در بافت زنده است. نتیجه معمول آن، سوراخ شدن پوست سالم، جا ماندن تکهای دیگر و ورود عفونت است. با سوزن و قیچی خانگی این کار انجام نمیشود.
بعد از برداشتن اسپیکول درد چقدر زود کم میشود
معمولا بلافاصله، چون منشا فشار برداشته شده است. اگر التهاب زیادی وجود داشته باشد، ممکن است یکی دو روز طول بکشد تا تورم بخوابد. دردی که پس از برداشتن فشار کم نمیشود طبیعی نیست و میتواند نشانه آبسه عمقی باشد؛ در این حالت باید پزشک آن را ببیند.
- تاریخ انتشار
- آخرین بهروزرسانی
- آخرین بازنگری
- — مهشید حسینی
منابع
- Baran R, Dawber R. Diseases of the Nails and their Management, 5th edition, Wiley-Blackwell
- Haneke E. Controversies in the treatment of ingrown nails. Dermatology Research and Practice
- College of Podiatry (UK), scope of practice guidance on nail surgery and conservative nail care